Ich celem było przywrócenie miejscu pamięci estetyki, czytelności i trwałości – tak, aby mogło dalej godnie pełnić swoją funkcję upamiętniającą.

W ramach zadania przeprowadzono prace, których celem było zabezpieczenie obiektu oraz przygotowanie podstaw do dalszej, kompleksowej rewaloryzacji konserwatorskiej.

Wykonane działania obejmowały przygotowanie dokumentacji rewaloryzacji, stanowiącej punkt wyjścia do kolejnych etapów prac, a także pilne prace zabezpieczające. Dzięki temu ograniczono wpływ warunków atmosferycznych i zahamowano procesy niszczenia, które w ostatnich latach szczególnie zagrażały trwałości obiektu.

Zrealizowanie etapu I to ważny krok w kierunku przywrócenia kaplicy – mauzoleum godnego wyglądu i trwałości, a także wzmocnienia jej funkcji memorialnej i edukacyjnej. To także wyraźny sygnał, że miejsca trudnej historii mogą i powinny być chronione – jako część dziedzictwa oraz pamięci o ludziach i wydarzeniach, które ukształtowały losy regionu.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Zadanie zrealizowane z budżetu Państwa Polskiego.

Fot. Fundacja MOSTY

Fundacja MOSTY zakończyła prace konserwatorskie przy pomniku na cmentarzu w podlwowskich Winnikach, upamiętniającym żołnierzy poległych w latach 1918–1920 (z inskrypcją „CZEŚĆ BOHATEROM POLEGŁYM w OBRONIE OJCZYZNY 1918 1920”).

Prace przywróciły obiektowi czytelność i lepszą ekspozycję w przestrzeni cmentarza. Oczyszczono kamienne elementy obelisku i ogrodzenia, wykonano niezbędne naprawy i uzupełnienia, zabezpieczono elementy metalowe, a także zrekonstruowano brakujące zwieńczenie obelisku. Uporządkowano również bezpośrednie otoczenie pomnika (m.in. wypełnienie pola grobowego żwirem). Realizacja trwała od czerwca do września 2025 roku i została zamknięta dokumentacją powykonawczą.

Projekt zrealizowano w atmosferze dobrej wspólpracy z lokalnymi władzami i parafią rzymsko-katolicką.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Zadanie zrealizowane z budżetu Państwa Polskiego.

Fot. Fundacja MOSTY

Świątynia w Tadaniach jest wyjątkowym świadectwem dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej – zachowała historyczną formę i tradycyjny, drewniany system konstrukcyjny, jednak od lat wymaga konsekwentnych działań zabezpieczających.

W ramach zrealizowanego etapu wykonano prace przy dachu nad nawą główną, które wzmacniają ochronę obiektu i zmniejszają ryzyko dalszych uszkodzeń. Równolegle przeprowadzono ratunkowe prace konserwatorskie przy polichromiach na stropie nawy głównej – tak, aby zabezpieczyć je przed dalszym niszczeniem oraz ograniczyć ryzyko degradacji w trakcie robót budowlanych.

Zakończenie tego etapu oznacza wymierną poprawę bezpieczeństwa i trwałości zabytku oraz lepsze warunki do kontynuowania kolejnych działań. To ważny krok w długofalowym procesie ochrony obiektu, który pozostaje cennym elementem dziedzictwa kulturowego regionu.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Zadanie zrealizowane z budżetu Państwa Polskiego.

Fot. Fundacja MOSTY

W Haliczu zakończyliśmy prace rewitalizacyjne na cmentarzu wojennym – ich celem było uporządkowanie i trwałe zabezpieczenie kwatery oraz przywrócenie jej czytelnej, spójnej formy.

Roboty wykonano w okresie 06.09.2025–30.11.2025.

Zakres objął zarówno mogiły żołnierskie, jak i pomnik główny: usunięto zniszczone elementy, wykonano nowe krzyże i obramowania, odnowiono elementy pomnika oraz uporządkowano teren i ciągi dojścia.

Całość zakończono likwidacją zaplecza prac i przygotowaniem dokumentacji powykonawczej.

Projekt wykonano we współpracy z lokalnymi władzami oraz dyrekcją muzeum zamku w Haliczu.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Zadanie zrealizowane z budżetu Państwa Polskiego.

Fot. Fundacja MOSTY

W Rohatyniu na Ukrainie zakończyliśmy pierwszy etap prac przy mogile i pomniku żołnierzy Wojska Polskiego poległych w wojnie polsko-bolszewickiej.

Zrealizowane działania miały charakter zabezpieczający i przygotowawczy – ich celem było zahamowanie postępującej degradacji oraz stworzenie solidnej podstawy do dalszych etapów opieki konserwatorskiej. W ramach prac uporządkowano teren, wykonano niezbędne działania stabilizujące i naprawcze, a także zadbano o przywrócenie czytelności i godnego charakteru miejsca.

Dzięki przeprowadzonym pracom obiekt został wzmocniony i zabezpieczony, a całość lepiej odpowiada funkcji, jaką pełni: jest miejscem pamięci, zadumy i uroczystości, ważnym zarówno dla lokalnej społeczności, jak i dla wszystkich, którym bliska jest historia żołnierzy walczących o wolność Polski.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Zadanie zrealizowane z budżetu Państwa Polskiego.

Fot. Fundacja MOSTY 

Chodzi o wolotariat podczas realizacji zadania pn.: „Badania archeologiczne na terenie cmentarza w Raszkowie w Mołdawii”.

Dokumenty należy składać w terminie nieprzekraczalnym do dnia 31 lipca 2025 roku, drogą elektroniczną na adres: wolontariat.fundacjamosty@gmail.com

W tytule maila należy napisać „Wolontariusz MOŁDAWIA”.

 

Zadanie pn. „Badania archeologiczne na terenie cmentarza w Raszkowie w Mołdawii” zostało dofinansowane ze środków Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”

 

Szczegóły poniżej:

OGŁOSZENIE O NABORZE NA WOLONTARIAT

Fundacja MOSTY poszukuje wolontariuszy, którzy są zainteresowani świadczeniem wolontariatu w terminie 15 – 26 września 2025 r. podczas realizacji zadania „Badania archeologiczne na terenie cmentarza w Raszkowie w Mołdawii”.

Mile widziani będą studenci archeologii polskich i zagranicznych uczelni wyższych.

Główne obowiązki wolontariusza:

- wykonanie map topograficznych i ortofotomap przed-wykopaliskowych;

- wytyczenie w terenie obszaru objętego pracami archeologicznymi;

- usunięcie zieleni porastającej wierzchnią warstwę wskazanego obszaru;

- ręczne eksploracja wierzchniej warstwy ziemi – humusu;

- metodologiczne usuwanie kolejnych warstw ziemi, w reżimie archeologicznym i konserwatorskim (dokumentacja, zabezpieczanie, etc.);

- osiągnięcie zakładanej głębokości, ostatniej w której można spodziewać się zabytków architektury sepulkralnej;

- dokumentacja finalna badanego obszaru;

- zabezpieczenie i podjęcie artefaktów;

- ponowne zasypanie i zabezpieczenie obszaru objętego pracami.

Wymagane dokumenty i oświadczenia:

• CV wraz z klauzulą dotyczącą wyrażania zgody na przetwarzanie danych osobowych;
• Krótka informacja (do 1 000 znaków nt. swojego doświadczenia w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i historycznego).

Sposób i zakres przeszkolenia wolontariuszy:

Specjaliści z zakresu archeologii i konserwacji zabytków przeprowadzą wstępne szkolenie wolontariuszy (zarówno z Polski, jak i z Mołdawii), pod kątem charakteru, zakresu oraz potencjalnych wyników interdyscyplinarnych prac badawczych.

Wolontariuszom zostaną zaprezentowane sposoby specjalistycznej eksploracji, wydobycia i konserwacji prewencyjnej elementów architektury sepulkralnej.

Projekt nadzorują oraz szkolenie przeprowadzą: dr. Szymon Lenarczyk (archeolog) i mgr. Radosław Tusznio (konserwator zabytków).

Dokumenty należy składać drogą elektroniczną na adres: wolontariat.fundacjamosty@gmail.com w terminie nieprzekraczalnym do dnia 31 lipca 2025 r.

W tytule maila należy podać „Wolontariusz MOŁDAWIA”.

Fundacja zastrzega sobie prawo kontaktu wyłącznie z wybranymi osobami.

Wszystkie koszty wyjazdu i pobytu: transport, ubezpieczenie, noclegi, wyżywienie, sprzęt itd. pokrywa Fundacja MOSTY.

Poniższe zadania realizowane są z budżetu Państwa Polskiego;

1.

Nazwa programu: Ochrona polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą 2025

Nazwa zadania: Rewaloryzacja konserwatorska kościoła Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i Świętej Tekli w Tadaniach na Ukrainie, cz. 7

Wartość dofinansowania i całkowita wartość zadania: 119 510,00 zł

Krótki opis zadania: Wniosek dotyczy kontynuacji rewaloryzacji kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny i Świętej Tekli w Tadaniach na Ukrainie w latach 2024 i 2025. Wniosek na dwa lata wskazany jest z punktu widzenia metodyki prowadzenia prac, pozwoli również na zoptymalizowanie organizacji dostaw materiałów i wykonywania robót. Ze względu na sytuację na Ukrainie długo trwa organizacja zakupu i dostawy drewna, które trzeba dodatkowo suszyć przed zabudowaniem go w obiekcie.

Zakres prac planowanych do wykonania obejmuje: rozpoczęcie (albo częściowy) remont i konserwację ścian kościoła; remont podłogi w przedsionku, zakrystii, prezbiterium i nawie głównej; montaż rynien leżących na połaci dachowej od strony północnej; niwelacja terenu wokół kościoła z odtworzeniem spadków i odprowadzeniem wód opadowych od obiektu; kontynuację pielęgnacji zabytkowego drzewostanu.

2.

Nazwa programu: Miejsca pamięci narodowej za granicą 2025

Nazwa zadania: Rewaloryzacja konserwatorska kaplicy-mauzoleum upamiętniającej ofiary terroru w 1919 r. w Złoczowie na Ukrainie. Etap I – opracowanie dokumentacji rewaloryzacji i prace zabezpieczające

Wartość dofinansowania i całkowita wartość zadania: 124 641,00 zł

Krótki opis zadania: Projekt zakłada przygotowanie przez Fundację MOSTY opracowanie dokumentacji rewaloryzacji kaplicy-mauzoleum upamiętniającej ofiary terroru w 1919 r. w Złoczowie.

Uzupełnieniem pierwszego etapu zadania będzie przeprowadzenie prac zabezpieczających kaplicę.

Ze względu na pogarszający się stan techniczny obiektu konieczne jest wykonanie dokumentacji badawczej i projektowej. Mając na uwadze duże znaczenie historyczne i artystyczne obiektu uzasadnione jest przeprowadzenie pełnej rewaloryzacji konserwatorskiej wraz z opisem wg. branż i programem konserwatorskim oraz oszacowaniem kosztów ewentualnej rewaloryzacji w ZZK. Przygotowanie ww. dokumentów pozwoli na staranie się o zgodę strony ukraińskiej na szybkie przeprowadzenie prac przeciwawaryjnych i rewaloryzacyjnych kaplicy.

3.

Nazwa programu: Miejsca pamięci narodowej za granicą 2025

Nazwa zadania: Prace konserwatorskie, renowacyjne i rekonstrukcyjne kwater żołnierzy WP w Brzeżanach, Haliczu i Winnikach na Ukrainie

Wartość dofinansowania i całkowita wartość zadania: 799 207,00 zł

Krótki opis zadania: Projekt dotyczy prowadzenia prac realizatorskich kwater żołnierzy WP poległych w wojnie polsko-bolszewickiej na Ukrainie.

Pracami konserwatorskimi i renowacyjnymi objęta będzie:

- kwatera żołnierzy Wojska Polskiego poległych w wojnie polsko-ukraińskiej 1919 r. oraz w wojnie polsko-bolszewickiej w Brzeżanach (10 nagrobków i pomnik główny);

- kwatera żołnierzy polskich z walk 1918-1920 r. w Winnikach (k. Lwowa).

Pracami rewitalizacyjnymi objęta będzie:

- kwatera żołnierzy WP z 1919 r. w Haliczu (21 nagrobków i pomnik główny).

4.

Nazwa programu: Miejsca pamięci narodowej za granicą 2025

Nazwa zadania: Prace konserwatorskie i renowacyjne grobu i pomnika żołnierzy Wojska Polskiego poległych w wojnie polsko-bolszewickiej w Rohatyniu na Ukrainie

Wartość dofinansowania i całkowita wartość zadania: 203 240,00 zł

Krótki opis zadania: Projekt dotyczy prowadzenia I etapu prac konserwatorskich i renowacyjnych grobu i pomnika żołnierzy Wojska Polskiego poległych w wojnie polsko-bolszewickiej w Rohatyniu na Ukrainie.

W 2025 r. wykonany zostanie demontaż elementów pozwalający na precyzyjną ocenę ich stanu technicznego oraz wykonanie napraw w kontrolowanych warunkach. Działanie to zapobiega ryzyku dalszej degradacji podczas prac ziemnych i fundamentowych, umożliwiając bezpieczne wzmocnienie podstawy. Szczegółowa analiza fundamentów i naprawa osłabionych struktur zapobiegnie przyszłym odkształceniom.

Fundacja MOSTY zakończyła siódmy etap zadania polegającego na rewaloryzacji kościoła w Tadaniach na Ukrainie.

Fundacja MOSTY w 2024 roku zrealizowała 7 etap prac rewaloryzacyjnych przy kościele Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny i Świętej Tekli w Tadaniach na Ukrainie, w ramach którego wykonano:
- rozpoczęcie remontu i konserwacji ścian kościoła;
- remont podłogi w przedsionku, zakrystii, prezbiterium i nawie głównej.
- montaż rynien leżących na połaci dachowej od strony północnej;
- kontynuację pielęgnacji zabytkowego drzewostanu.

Prace te są niezbędne dla kontynuacji zabezpieczania i przywracania należytego stanu tego cennego, drewnianego zabytku.

Kościół został ufundowany w 1734 roku. Wnętrze zdobią malowidła z 1838 roku. Obiekt składa się z niskiego przedsionka, nawy na planie kwadratu i węższego, pięciobocznego prezbiterium z zakrystią. Nad dwuspadowym dachem jest ośmioboczna sygnaturka. Wartość artystyczna i historyczna obiektu jest wysoka. Kościół w Tadaniach to jeden z ważniejszych polskich zabytków na Lwowszczyźnie, przy którym udało się nawiązać konstruktywną współpracę z miejscowym proboszczem, wspólnotą katolicką i lokalnymi władzami.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Fot. Fundacja MOSTY

Fundacja MOSTY zakończyła prace na cmentarzu w Podwołoczyskach nad Zbruczem. 

Na wschodnim skraju woj. tarnopolskiego na Ukrainie na cmentarzu rzymsko-katolickim, tzw. starym polskim cmentarzu w Podwołoczyskach znajdującym się w centralnej części miejscowości położonej nad Zbruczem, dawniej na samej na granicy II RP z ZSRS, zachowały się pochówki żołnierzy WP z 1920 roku.

Jesienią 2024 roku Fundacja MOSTY zrealizowała projekt polegający na wykonaniu prac rekonstruktorskich 80 krzyży upamiętniających żołnierzy WP z 1920 roku w Podwołoczyskach.

Na cmentarzu w jego północnej i centralno-wschodniej części znajdowało się 80 krzyży prostych WP z okresu międzywojennego, upamiętniających żołnierzy poległych w 1920 roku w walkach z bolszewikami.

Część polskich krzyży stojąca w miejscach pochówków była w znacznym stopniu odchylona od osi, zapadnięta lub zwalona bądź też zalegała w gęstych trawach. Spora część krzyży nosiła ślady degradacji betonu, (z którego zostały wykonane), spękania i ubytki wywołane przede wszystkim z powodu upływu czasu. Nie było wielu śladów wandalizmu ani dewastacji mechanicznych.

W północnej części kwatery wciąż widoczne były zachowane na terenie cmentarza linie pochówków i historyczny liniowy schemat pochówków z okresu międzywojennego, ponieważ zachowały się nieregularne i poprzecinane późniejszymi grobami (z okresu sowieckiego lub z czasu po 1991 roku) linie odznaczające polskie pochówki wojskowe od reszty cmentarza. Krzyże WP skomasowane były na większej powierzchni w dwóch oddzielonych do siebie sektorach cmentarza, na dwóch sąsiadujących łąkach, przy dojściu do których znajduje się też pochówek weterana Powstańca Styczniowego oraz oficera KOP z 1930 roku. Niestety historyczny układ polskich pochówków wojskowych został zaburzony i poprzecinany późniejszymi pochówkami cywilnymi (sowieckimi i ukraińskimi).

Realizację projektu dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Fot. Fundacja MOSTY