Pages Menu
Menu
Drugi etap prac w Zborowie

Drugi etap prac w Zborowie

Fundacja MOSTY od wiosny 2016 roku kontynuuje prace konserwatorskie w Zborowie na Ukrainie!

Prace remontowe i konserwatorskie w Zborowie rozpoczęły się w lipcu 2015 roku. W 2015 roku projekt był realizowany pod kierownictwem prof. Janusza Smazy z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, we współpracy z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Fundacją PZU, Ambasadą RP w Kijowie, Konsulatem Generalnym RP w Łucku, Międzynarodowym Stowarzyszeniem Przedsiębiorców Polskich na Ukrainie oraz firmami: Polimex Mostostal i Plastics Ukraina.

W 2015 roku dzięki bardzo udanej współpracy ze stroną ukraińską, w tym z władzami konserwatorskimi województwa tarnopolskiego i lokalnymi władzami w Zborowie, w pełni udało się zrealizować program konserwatorski prof. Janusza Smazy i inż. Piotra Szczepańskiego uzgodniony z przedstawicielem strony ukraińskiej inż. arch. Jurijem Werbowyckim. Współpraca będzie kontynuowana w 2016 roku.

Prace na elewacji i konstrukcji więźby dachowej zabytkowej modernistycznej kaplicy – mauzoleum z 1935 roku były przeprowadzone przez polskich ekspertów. W część prac konserwatorskich zostali zaangażowani wykonawcy ukraińscy, mający odpowiednie uprawnienia i doświadczenie. Dzięki temu udało się zbudować międzynarodowy zespół konserwatorski, który ocalił zborowską kaplicę od dalszej rujnacji i pozwolił na zabezpieczenie tego ważnego, jeśli nie najważniejszego, polskiego zabytku wojskowego z okresu międzywojennego na Tarnopolszczyźnie.

W ramach I etapu prac wymieniona została więźba dachowa, oczyszczono detale kamieniarskie na attyce i na portalu oraz istniejące schody, które w 2016 roku zostaną przemurowane i osadzone na nowym fundamencie zgodnie ze stanem z 1935 roku. Prace tynkarskie objęły ponad 90 proc. elewacji zewnętrznej. Rozpoczęta została konserwacja drzwi i ram okiennych oraz prace związane z osuszaniem sklepienia i wzmocnieniem pęknięć w nadprożu i na attyce. W ramach już wykonanych prac udało się odkopać i odzyskać oba zabytkowe znicze (ich stan umożliwia konserwację zachowawczą), 24 krzyże żołnierskie (jedynie dwa nie zostały rozbite w czasie niwelacji polskiego cmentarza po 1945 roku), 58 fragmentów wapiennych schodów (z których większość po konserwacji może wrócić na właściwe miejsce), około trzy metry sześć. granitu rówieńskiego, którym był wyłożony cokół kaplicy, oryginalne płyty chodnikowe z 1935 roku i kilkanaście elementów detalu granitowego z opaski cokołu.

W 2015 roku główne prace konserwatorskie objęły remont więźby dachowej, prace konserwatorskie na elewacji, konserwację drzwi i ram okiennych, renowację krzyża, napisów i zabezpieczenie detalu kamiennego, konserwację gzymsu kordonowego oraz konserwację jedenastu najcenniejszych i charakterystycznych dla tego obiektu płaskorzeźb z orłami, umieszczonych w płycinach attyki, które udało się poddać konserwacji dzięki wsparciu udzielonemu przez Fundację PZU.

Dodatkowo do jesieni 2015 roku udało się przemurować, uszczelnić i uzupełnić granitowy cokół kaplicy oraz wykonać wzmocnienie opaski cokołu i fundamentów. Rozpoczęło się też osuszanie tynków wewnętrznych i rekonstrukcja schodów wejściowych, zgodnie ze stanem zachowania fundamentów z 1935 i wg. fotografii przedwojennych. Wciąż jednak poszukujemy fotografii wnętrza kaplicy i zdjęć obrazujących dokładne rozmieszczenie mogił żołnierskich na cmentarzu wokół kaplicy – mauzoleum.

W ramach II etapu prac wiosną i latem 2016 roku wykonana zostanie renowacja wnętrza kaplicy, w tym: odtworzenie mensy ołtarzowej, oczyszczenie alabastrowej ramy obrazu, odtworzenie tablic marmurowych, konserwacja zachowanych elementów malarstwa i rekonstrukcja części zabytkowej posadzki z okresu międzywojennego. Dokończona zostanie także rekonstrukcja schodów wejściowych i konserwacja zabytkowych, kamiennych zniczy, które przed 1939 rokiem wieńczyły balustrady schodowe na obu flankach wschodniej części kaplicy.

W ramach prac przy otoczeniu kaplicy zostanie odtworzone ogrodzenie cmentarza wojskowego (wg. projektu przygotowanego na podstawie odkopanych oryginalnych słupów), oznaczone zostaną mogiły żołnierskie, włączając w to rekonstrukcję krzyży (wg. zachowanych oryginalnych wzorów), uporządkowany będzie teren wokół kaplicy i położone chodniki prowadzące od wejścia na cmentarz do kaplicy (również w nawiązaniu do fotografii z 1935 roku).

„Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego”.

Wiosną 2016 roku we współpracy z ROPWIM przeprowadzona zostanie odkrywka mogił i oznaczenie miejsc pochówków, w czym wezmą udział polscy i ukraińscy specjaliści. W końcowym etapie prac młodzież zebrana przez Tarnopolskie Towarzystwo Krajoznawcze weźmie udział w przeszukaniu terenu wokół kaplicy i inwentaryzacji, przy okazji przeprowadzone będzie oczyszczenie cmentarza z krzaków, zarośli i śmieci. W pracach porządkowych wezmą udział nasi rodacy z regionalnych organizacji polskich, w tym członkowie Polonijnego Stowarzyszenia Kulturalno – Oświatowego w Tarnopolu.

Prace renowacyjne i budowlane zaplanowane na 2016 rok powinny zostać zakończone do sierpnia, tak aby możliwa była ponowna konsekracja kaplicy np. w dniu 15 sierpnia 2016 roku, w dniu Święta Wojska Polskiego. W ramach uroczystości, z udziałem władz państwowych z Polski i Ukrainy, księży trzech obrządków chrześcijańskich, dojdzie do symbolicznego przekazania kluczy do zborowskiej kaplicy przedstawicielom wspólnoty polskiej z Tarnopola oraz potomkom Polaków ze Zborowa.

Fundacja MOSTY poszukuje partnerów do realizacji projektu i sponsorów gotowych przekazać środki na ratowanie kaplicy w Zborowie.

Aby ukończyć konserwację kaplicy – mauzoleum w Zborowie złożyliśmy wnioski projektowe w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz w Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Jeśli uda się uzyskać planowane kwoty dofinansowania (łącznie około 170 tys. zł), wciąż będziemy musieli uzbierać ponad 55 tys. zł na dokończenie konserwacji kaplicy, odtworzenie polskiego cmentarza wojennego w Zborowie, uporządkowanie terenu wokół oraz przywrócenie do właściwego stanu pobliskich mogił polskich i ukraińskich.

Fot. Mikołaj Falkowski

Prosimy o Wasze wsparcie na ratowanie kaplicy w Zborowie. Każda darowizna będzie nas przybliżać do celu.

Uprzejmie prosimy o dokonywanie darowizn na konto Fundacji MOSTY z dopiskiem:

„Na renowację kaplicy w Zborowie”.

Fundacja MOSTY
ul. Napoleońska 20A
05-400 Otwock

PKO BP
89102011270000130202152916
Kod BIC (Swift): BPKOPLPW

Zobacz więcej:

Posłuchaj audycji nt. Zborowa!
Lwowska Fala, inż. arch. Marek Partyka (Fundacja MOSTY) w rozmowie z red. Grażyną Skalską:

http://www.radio.katowice.pl/zobacz,16383,Odnaleziony-obronca-Lwowa.html

 

https://www.youtube.com/watch?v=Alp2xii68nI

 

Prace konserwatorskie w Zborowie, fot. Fundacja MOSTY, 2015.