Pages Menu
Menu
Konserwacja kaplicy w Zborowie

Konserwacja kaplicy w Zborowie

Wiosną 2015 roku Fundacja MOSTY rozpoczęła projekt renowacji kaplicy – mauzoleum na cmentarzu miejskim w Zborowie na Ukrainie.

Jest to przedsięwzięcie, które wymaga nakładów przekraczających 125 tys. zł w jednym sezonie konserwatorskim. Obecnie trwają prace nad przygotowaniem pełnego budżetu na drugi rok prac konserwatorskich.
Prace renowacyjne potrwają dwa lata. W sierpniu 2016 roku planowane jest ponowne poświęcenie kaplicy i przekazanie obiektu lokalnej wspólnocie polskiej z okolic Tarnopola.

W tym roku, w związku ze zbliżającą się 80. rocznicą konsekracji kaplicy przypadającą na 3 listopada, zdecydowaliśmy się przeprowadzić kompleksowe prace na zewnątrz kaplicy.
W 2016 roku poddamy pełnej renowacji wnętrze i otoczenie kaplicy, wokół której przed 1939 rokiem mieścił się polski cmentarz wojskowy z lat 1914-1920.
Renowacja zabytku tej skali wiąże się z kilkoma etapami prac budowlanych i konserwatorskich, dlatego Fundacja MOSTY zwraca się z prośbą i apelem o wsparcie działań na rzecz ratowania jednego z najważniejszych zabytków na Kresach.

Nasze działania na rzecz ochrony polskiego dziedzictwa na Wschodzie motywujemy słowami Józefa Piłsudskiego, który tak bardzo cenił Kresy:
„Wszystkie narody, wszystkie państwa mają swoje kresy.
Nieszczęśliwy i zmienny jest los grodów i siół kresowych.
Gdy wicher się zrywa, wstrząsa przede wszystkim posadami ich budowli.
Gdy chmura się zbierze, ostry grad siecze przede wszystkim właśnie ziem kresowych łany.
Gdy grzmią pioruny, przede wszystkim tu w wieżyce i domy uderzają…
… A jednak głębokie jest w tem szczęście.
I nie szczęście z dumy wielkiego cierpienia i wielkiej ofiary,
i nie szczęście ze zwiększonej rozkoszy mocowania się z dolą i zwyciężania własnemi siłami losu, – lecz głębokie szczęście, rzewne i ciche, nawet dziecięco naiwne, płynące z wiary w idealne pierwiastki własnej kultury.”
Józef Piłsudski

Przekuwając w czyn te myśli, uważamy, że pamięć o Kresach jest naszym obowiązkiem i może być współczesnym wymiarem patriotyzmu.

Dziś, po 70 latach od zakończenia wojny i po 80 latach od śmierci Józefa Piłsudskiego, na nowo podejmujemy trud działania na rzecz naszej kresowej Ojczyzny w Zborowie nad rzeką Strypą, na historycznych ziemiach rodu Sobieskich i terenach, gdzie wyrosło pokolenie Polaków – pokolenie, które wywalczyło niepodległość i odbudowało państwo po 1920 roku.

Zborów, to niewielkie galicyjskie miasteczko, które w latach I wojny światowej i w okresie 1919 – 1920 przeżyło krwawe walki w obronie polskości i wolności. Ku chwale poległych tam żołnierzy w 1935 roku władze miasta postawiły kaplicę – mauzoleum zlokalizowaną centralnie na cmentarzu wojskowym, wybudowaną wg. projektu inż. Wawrzyńca Dayczaka, wybitnego polskiego architekta.

W latach powojennych, kaplica i cmentarz uległy znacznej dewastacji. Mimo to unikalny zabytek, perła kresowej architektury, zachował się do dzisiaj w stanie uzasadniającym przeprowadzenie renowacji i odtworzenie jego dawnego otoczenia – cmentarza wojskowego.
Należy pamiętać, że kaplica w Zborowie to obiekt wyjątkowy. W płycinach na attyce zachowały się niezwykłe płaskorzeźby: orła legionowego, orła strzeleckiego i godła państwowego z okresu II RP.

Dziś w granicach współczesnej Polski nie ma budowli z równie cennym detalem rzeźbiarskim nawiązującym do stylu i charakteru zborowskiego mauzoleum. Nie ma na terenie Polski, przy podobnych obiektach, tak pięknie eksponowanej symboliki II RP. Dlatego pamiętając o kresowej Ojczyźnie rozpoczęliśmy działania, o których śniło pokolenie opuszczające te ziemie po wojnie, o których marzył każdy, kto choćby przejazdem widział mauzoleum w Zborowie w ostatnich latach.
Naszym celem jest ocalenie unikalnych walorów artystycznych i architektonicznych kaplicy w Zborowie.

Na początku 2015 roku z pomocą instytucji państwowych i prywatnych, a także dzięki życzliwości władz i obywateli (polskich i ukraińskich), zgromadziliśmy podstawowe fundusze, opracowaliśmy dokumentację konserwatorską, architektoniczną i uzyskaliśmy niezbędne pozwolenia.
Wykonawcami są konserwatorzy pracujący pod kierunkiem prof. Janusza Smazy – jednego z najwybitniejszych polskich konserwatorów, od 25 lat związanego z Kresami.

Patriotyzm to umiejętność opierania się zawieruchom dziejowym, a także – w czasach pokoju, umiejętność korzystania z wolności, w ten sposób, aby dawać przykład. Patriotyzm to, jak mawiał Marszałek Piłsudski: „głębokie szczęście, rzewne i ciche, nawet dziecięco naiwne, płynące z wiary w idealne pierwiastki własnej kultury”. Można dziś dodać: to pamięć, ofiarność i zdolność do wyrzeczenia. To także gotowość do współdziałania i poświęcenia dla dobra Ojczyzny i Narodu, w trosce o zachowanie dziedzictwa historycznego i kulturowego.

Żołnierzom poległym pod Zborowem w latach 1914-1920, bohaterom którzy zginęli za wolność Ojczyzny, należy się szacunek, godny pomnik, pamięć i wdzięczność Narodu.

Polskiemu dziedzictwu kulturowemu i architektonicznemu winniśmy troskę o zachowanie dla przyszłych pokoleń i ocalenie przed dalszą dewastacją i rujnacją.

Mając to na uwadze, Fundacja MOSTY zwraca się do Zborowian – tych w Polsce i mieszkających dziś za granicą oraz do wszystkich, którym historia polskich Kresów nie jest obojętna, o pomoc w realizacji tego zamierzenia.

Każda ofiara zostanie w pełni wykorzystana na ratowanie zborowskiego mauzoleum.
Każda informacja związana z historią zborowskiego mauzoleum, przede wszystkim fotografie sprzed 1939 roku (szczególnie dokumentujące wnętrze kaplicy), będą dla nas bezcennym materiałem, który przekażemy konserwatorom prowadzącym renowację.

Będziemy wdzięczni za wszystkie środki przeznaczone na ratowanie kaplicy w Zborowie.

***

Uprzejmie prosimy o kontakt z Fundacją MOSTY wszystkich, którzy mają informacje na temat kaplicy, przede wszystkim fotografie sprzed 1939 roku. Szczególnie poszukujemy fotografii wnętrza, informacji o ołtarzu, rzeźbach, malowidłach ściennych, tablicy z listą poległych oraz informacji dotyczących oryginalnego projektu budowalnego kaplicy z 1935 roku autorstwa inż. Wawrzyńca Dayczaka, jak i rzeźbiarza, który wykonał piękne płaskorzeźby orłów w płycinach attyki.

Prosimy o kontakt z Fundacją MOSTY!

 „Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego”.

Mamy nadzieję, że uda się zgromadzić niezbędne środki finansowe umożliwiające uratowanie tego cennego zabytku.
Liczymy, że będzie to możliwe również dzięki Państwa wsparciu, dlatego uprzejmie prosimy o dokonywanie darowizn na konto Fundacji MOSTY z dopiskiem –
„Na renowację kaplicy w Zborowie”.

Fundacja MOSTY,
ul. Napoleońska 20A
05-400 Otwock

PKO BP

89102011270000130202152916
Kod BIC (Swift): BPKOPLPW

Przeczytaj najnowsze teksty o postępach w renowacji kaplicy w Zborowie w 2015 roku:

http://www.polska-zbrojna.pl/home/articleshow/17414?t=Jeden-z-najcenniejszych-zabytkow-upamietniajacych-zolnierzy-poleglych-na-Wschodzie-odzyskuje-blask

http://www.kijow.msz.gov.pl/pl/aktualnosci/renowacja_przedwojennej_kaplicy_wojska_polskiego_w_zborowie

Zobacz film ze Zborowa nakręcony w trakcie prac konserwatorskich w 2015 roku:

http://vod.gazetapolska.pl/11576-kresy-trwa-konserwacja-wyjatkowej-kaplicy-w-zborowie


Zobacz reportaż filmowy Krzysztofa Siuciaka (Gazeta Polska) ze Zborowa:

http://vod.gazetapolska.pl/11028-kresy-konserwacja-kaplicy-w-zborowie

Zobacz nagranie z TVP Polonia z 4 grudnia 2015 roku.

http://halopolonia.tvp.pl/22628031/04122015-2235